Okul ├Âncesi d├Ânem, ad─▒ndan da anla┼č─▒laca─č─▒ ├╝zere bir ├žocu─čun okula ba┼člama ya┼č─▒ olan 6 ya┼č─▒ndan ├Ânceki t├╝m ├Â─čeleri i├žine alan s├╝re├žtir. Do─čum ├Âncesi d├Ânemden ba┼člay─▒p bir ├Âm├╝r boyu s├╝ren e─čitimin en ├Ânemli k─▒sm─▒ ise 0-6 ya┼č d├Ânemidir.

Okul ├ľncesi E─čitim Ya┼č Aral─▒─č─▒ Nedir?

Okul ├Âncesi e─čitim hangi ya┼č aral─▒─č─▒n─▒ kapsar sorusunu 0-6 ya┼č aral─▒─č─▒n─▒ kapsar diyebiliriz. Erken ├çocukluk E─čitimi, ├žocuklar─▒ ilk├Â─čretime haz─▒rlayan; evdeki e─čitim ve yeti┼čme olanaklar─▒n─▒ destekleyen, dil ve sosyal a├ž─▒dan var olan e┼čitsizlikleri erken d├Ânemde ortadan kald─▒rmay─▒ ama├žlayan bir programd─▒r. (ALINTI: Okul ├Âncesi e─čitim ve ├çocuklar ├╝zerindeki etkileri Ara┼čt─▒rmas─▒, Engin ARSLANARGUN, Filiz TAPAN)

Ya┼č aral─▒─č─▒ndan bahsetmi┼čken ├žocu─čumuzu hangi ya┼čta nereye vermemiz gerekiyor sorusuna cevap bulal─▒m. ├ľncelikle okul ├Âncesi e─čitim kurumlar─▒n─▒ tan─▒mam─▒z gerekmektedir. ─░ki bakanl─▒─ča ba─čl─▒ 3 farkl─▒ okul ├Âncesi e─čitim kurumu bulunmaktad─▒r.

Sosyal Hizmetlere Ba─čl─▒ Okul ├ľncesi E─čitim Kurumlar─▒

Sosyal hizmetlere ba─čl─▒ okul ├Âncesi e─čitim kurumlar─▒, birbirinden farkl─▒ ya┼č gruplar─▒na hitap eder. Bu nedenle ebeveynlerin, zaman kayb─▒ ya┼čamamak ad─▒na do─čru kurumlar─▒ ara┼čt─▒rmas─▒ gerekmektedir.

Kre┼člere Ba┼člama Ya┼č─▒

Kre┼čler 0-24 ay aras─▒ bebeklerin bak─▒mlar─▒n─▒n yap─▒ld─▒─č─▒ kurumlard─▒r. Anne ve baban─▒n ├žal─▒┼čmak zorunda oldu─ču ve ├žocuklar─▒na bakacak kimsenin olmamas─▒ sebebiyle tercih etti─či kurumlard─▒r.

G├╝nd├╝z Bak─▒mevlerine Ba┼člama Ya┼č─▒

G├╝nd├╝z bak─▒mevleri ise 25-66 ay aras─▒ ├žocuklar─▒n g├╝nl├╝k ihtiya├žlar─▒n─▒n kar┼č─▒land─▒─č─▒ bak─▒mevleridir. Asl─▒nda toplumda kre┼č diye bilinen kurumun kendisidir.

Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒na Ba─čl─▒ Kurumlar

Baz─▒ kurumlar sosyal hizmetler kapsam─▒nda iken, baz─▒ kurumlar─▒n y├Ânetmelikleri ise Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒na ba─čl─▒d─▒r. Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒na ba─čl─▒ kurumlar ve hitap ettikleri ya┼č aral─▒klar─▒ a┼ča─č─▒da yer almaktad─▒r.

Anaokuluna Ba┼člama Ya┼č─▒

37-66 ay aras─▒ ├žocuklar─▒n, ilk ├Â─čretime haz─▒rlanmalar─▒ amac─▒yla e─čitim odakl─▒ okul ├Âncesi e─čitim kurumudur.

Kre┼č, g├╝nd├╝z bak─▒mevleri ve anaokullar─▒ Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒n─▒n belirlemi┼č oldu─ču okul ├Âncesi e─čitim m├╝fredat─▒n─▒ uygulamakla y├╝k├╝ml├╝d├╝r. Anaokulu ve kre┼čler aras─▒ndaki en ├Ânemli fark─▒ ise bu program─▒ uygulama y├Ântemleri olu┼čturmaktad─▒r.

Anaokulu ve kre┼čler aras─▒ndaki farktan daha ├Âncesinde kapsaml─▒ bir ┼čekilde bahsetmi┼čtik. Yaz─▒m─▒za g├Âz atabilirsiniz.

Okul ├ľncesi E─čitim Hangi Ya┼č Aral─▒─č─▒n─▒ Kapsar?

Okul ├Âncesi e─čitim i├žin bir ba┼člang─▒├ž ya┼č─▒ bulunmamaktad─▒r. Asl─▒nda bebeklerin do─čumundan, ilkokula ba┼člamalar─▒na kadar ge├žen s├╝re├ž i├žin “Okul ├ľncesi E─čitim” terimi kullan─▒lmaktad─▒r.

0-6 Ya┼č Aral─▒─č─▒nda E─čitim Neden ├ľnemlidir?

ÔÇťBir insan yedisinde ne ise yetmi┼činde oÔÇÖdur.ÔÇŁ

Atas├Âz├╝

Atalar─▒m─▒z─▒n da s├Âyledi─či gibi ├Ânemli olan yedisine kadar oland─▒r. ├ç├╝nk├╝ e─čitimin temeli bu ya┼č d├Âneminde at─▒lmaktad─▒r.

Okul ├Âncesi d├Ânemin geli┼čim a├ž─▒s─▒ndan ├Ânemi oldu─ču kadar, g├╝n├╝m├╝z ya┼čam ko┼čullar─▒ i├žinde de ekonomik anlamda ciddi bir ├Âneme sahiptir. ┼×ehir hayat─▒n─▒n artmas─▒, insanlar─▒n ├žal─▒┼čmak┬á zorunda olmalar─▒, b├╝y├╝k┼čehirlere g├Âz ile yak─▒nlar─▒ndan uzak olmas─▒, ├žocu─čunu b─▒rakacak yer bulamamas─▒ gibi bir ├žok sorun okul ├Âncesi e─čitim kurumlar─▒n─▒n da artmas─▒na neden olmaktad─▒r.

Zihinsel geli┼čim bu d├Ânemde ├žok daha h─▒zl─▒ olarak ilerledi─či bilinmektedir. Bu durum da okul ├Âncesi e─čitimin ├Ânemini art─▒rmaktad─▒r. Akademik d├╝zeyde haz─▒rlanm─▒┼č bir program ├žocu─čun e─čitim hayat─▒na kazand─▒r─▒lmas─▒nda ve bundan sonraki hayat─▒ i├žin ├Ânemli bir rol oynamaktad─▒r.

T├╝m bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda, k├╝resel boyuttan bak─▒ld─▒─č─▒nda, bir ├╝lkenin ekonomik ve sosyal a├ž─▒dan geli┼čmesi i├žin iyi e─čitilmi┼č n├╝fusa ihtiyac─▒ vard─▒r. Okul ├Âncesi e─čitim kurumunda e─čitim g├Âren bir ├žocuk, dil ve sosyal a├ž─▒dan e┼čitsizlikleri ortadan kald─▒rabilecektir.

0-66 Ay D├Âneminde Geli┼čimler

├çocuklar okul ├Âncesi e─čitim d├Âneminde, fiziksel; zihinsel, sosyal, duygusal ve dil geli┼čimlerinin detaylar─▒na biraz bakal─▒m.

Zihinsel Geli┼čim (Bili┼čsel Geli┼čim)

Zihinsel geli┼čim dedi─čimizde akl─▒m─▒za ├Ânce dikkat, alg─▒, bellek, okuma ve yazma, problem ├ž├Âzme gibi yetenekler gelmektedir.

Bili┼čsel geli┼čim, ├žocu─čun ├ževresindeki d├╝nyay─▒ anlamland─▒rmas─▒n─▒ ve ├Â─črenmesini sa─člayan zihinsel faaliyetlerdir.

Bili┼čsel geli┼čim kuram─▒nda d├Ârt temel kural vard─▒r. Bunlar:

  1. D├Ânemler de─či┼čmez. Bir ┼čekilde belli bir s─▒ra ile ortaya ├ž─▒karlar. Evrelerin s─▒ras─▒n─▒ de─či┼čtirmek m├╝mk├╝n de─čildir.
  2. D├Ânemler aras─▒nda hiyerar┼čik bir s─▒ralama vard─▒r. Her bir d├Ânem kendisinden ├Ânceki evrelerin kazan─▒mlar─▒n─▒ da i├žermektedir.
  3. Bireysel farkl─▒l─▒klar s├Âz konusudur. Her birey kendisine g├Âre bir geli┼čim g├Âsterir.
  4. Her d├Ânem i├žin tipik olan geli┼čim ├Âzellikleri vard─▒r.

Dil Geli┼čimi

─░leti┼čim sorunlar─▒m─▒z─▒ ├ž├Âzebilmemiz i├žin bize destek olu┼čturmaktad─▒r. Dil tan─▒m─▒n─▒ yaparken, insanlar─▒n birbirlerine bilgi, d├╝┼č├╝nce ve e─čilimlerini aktarabilmelerinin yan─▒ s─▒ra fikirlerini d├╝zenleyebilmelerini ve duygular─▒n─▒ ifade edebilmelerini m├╝mk├╝n k─▒lar.

Ayn─▒ zamanda d├╝┼č├╝nme ile birlikte bellek, muhakeme, problem ├ž├Âzme ve planlama gibi bili┼čsel (Zihinsel) s├╝re├žleri de i├žermektedir.

Okul ├Âncesi ├ža─č─▒nda ├žocuklar─▒n dil geli┼čimi h─▒zl─▒d─▒r. Bu nedenle ├žocu─čun kulland─▒─č─▒ dilin temelleri de bu d├Ânemde at─▒lmaktad─▒r.

Sosyal Geli┼čim

Sosyal beceriler ├žocu─čun g├Âzlem yoluyla olu┼čturdu─ču ve ┼čekillendirdi─či becerilerdir. ├çocuklar sosyal geli┼čimini oyun yoluyla geli┼čtirmektedir. Do─čal bir oyun ortam─▒nda ├žocuk kendi duygular─▒n─▒ d├╝┼č├╝ncelerini rahatl─▒kla ifade edebilmektedir.

Okul ├Âncesi d├Ânemindeki ├žocu─čun ├ževresi, ailesi, ├Â─čretmeni, arkada┼člar─▒ ve yak─▒n akrabalar─▒ ile s─▒n─▒rl─▒d─▒r. Bu s─▒n─▒rl─▒ alanda ├žocu─čun ki┼čili─či 7 ya┼č─▒na kadar oturur. Akranlar─▒yla beraber i├žinden geldi─či gibi kendini en iyi ifade edebildi─či yer olan oyun, ├žocu─čun sosyal becerilerinin g├Âzlemlenmesi i├žin en iyi s├╝re├žtir.

Fiziksel Geli┼čim

Hareket etme v├╝cut organlar─▒n─▒n sa─čl─▒kl─▒ b├╝y├╝mesini, geli┼čmesini ve bedenin sa─čl─▒kl─▒ ve fit kalmas─▒n─▒ sa─člamaktad─▒r. Bebekler anne karn─▒nda iken do─čal hareket etme d├╝rt├╝s├╝ ile hareketlerini g├Âsterirler. Bu d├╝rt├╝ ├žocu─čun geli┼čiminde kalarak devam eder.

Hareket sa─čl─▒kl─▒ ve olumlu bir ├žocuk geli┼čiminin ├Ân ┼čart─▒d─▒r. ├çocuk hareket ederek birine muhta├ž ba─č─▒ml─▒ ve pasif durumdan, becerikli, aktif, merakl─▒ ve ara┼čt─▒rmac─▒ bir yap─▒ya d├Ân├╝┼č├╝r, ├ževresini ke┼čfeder ve kendi ki┼čili─čini olu┼čturur.

├çocuklar d├╝nyay─▒, hareket yoluyla, emekleyerek, hissederek, ke┼čfederek ve sonu├ž ├ž─▒kararak tan─▒maktad─▒r. Fiziksel aktiviteler ├žocuklar ├╝zerinde ciddi i┼člevlere sahiptir.

Ki┼čisel, sosyal, ├╝retkenlik, anlat─▒msall─▒k, etkileme, ara┼čt─▒rma, kar┼č─▒la┼čt─▒rma ve uyarlama i┼člevi, geli┼čimi desteklemektedir.  

Duygusal Geli┼čim

Duygusal geli┼čim, bir tav─▒r ortaya koymakt─▒r desek yeridir. ├ç├╝nk├╝ kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒m─▒z durumlara verdi─čimiz duysal tepkilerin neler oldu─čunu ├Â─črendi─čimizde, bunlar─▒ nas─▒l ve nerede kullanaca─č─▒m─▒z─▒ da biliriz. Ayn─▒ zamanda kendimizi ve di─čerlerinin hislerini tan─▒mak ve y├Ânetmek konusunda da strateji geli┼čtirebiliriz. Farkl─▒ uyaranlarla kar┼č─▒la┼čan ├žocuklar, duygusal anlamda kar─▒┼č─▒kl─▒k ya┼čayabilirler. Sonu├ž olarak bunlar─▒n her biri duygusal geli┼čimin a┼čamalar─▒d─▒r.

Duygusal geli┼čim y├Ân├╝nden en ├Ânemli basamak ├žocukluk d├Ânemidir. ├ç├╝nk├╝ duygular─▒n ├žo─ču bu d├Ânemde do─čmaya ve geli┼čmeye ba┼člar. ├ľm├╝r boyu insanda ruhun temeli olarak kal─▒r.

Duygular, ├žocuklar─▒n hayatta kalmas─▒na yard─▒mc─▒ olur. Duygular ba┼čkalar─▒yla etkile┼čimi ba┼člatmaya, s├╝rd├╝rmeye veya sonland─▒rmaya hizmet eder. Bu ileti┼čim fonksiyonu, insanlar─▒n hissettiklerini ifade etmek ve ba┼čkalar─▒n─▒n duygular─▒n─▒ anlamak i├žin kelimeler ve s├Âzs├╝z ipu├žlar─▒n─▒ kulland─▒k├ža devam eder.

Duygular, ├žocuklar─▒n bili┼čsel i┼člevlerini etkiler.

3-6 ya┼č aral─▒─č─▒ neden ├Ânemlidir sorusunun cevab─▒ geli┼čim a┼čamalar─▒nda sakl─▒d─▒r. Temeli do─čru olu┼čturabilmek ad─▒na, okul ├Âncesi e─čitim d├Ânemi, ├žocuk ve aile a├ž─▒s─▒ndan son derece ├Ânemlidir. Ebeveyn olarak her konu hakk─▒nda bilgimiz olmayabilir. ─░lk defa ├žocuk sahibi olan ailelerin ├žocuk geli┼čimi noktas─▒nda eksiklikleri olabilir. Lakin okul ├Âncesi e─čitim d├Âneminde ├žocuklar─▒m─▒z─▒n gelece─če sa─čl─▒kl─▒ haz─▒rlanabilmelerine olanak sa─člayabiliriz.

Okul ├Âncesi e─čitim ya┼č aral─▒─č─▒ 0-6 olarak de─čerlendirilmektedir. Lakin, 0-2 ya┼č d├Âneminde ailelerin m├╝mk├╝n oldu─ču kadar ├žocuklar─▒yla kald─▒─č─▒ da bir ger├žektir.

Sonu├ž olarak, okul ├Âncesi e─čitim d├Ânemi, t├╝m geli┼čim a┼čamalar─▒n─▒ i├žine alan bir s├╝re├žtir. ├çocu─čun okul hayat─▒na haz─▒rlanmas─▒n─▒ sa─člarken, gelece─čine de haz─▒rlayan m├╝kemmel bir s├╝re├žtir.

Di─čer Yaz─▒lar