Kreş ve Gündüz Bakımevi / Ruhsat ve Mevzuat
2828 kapsamındaki belediye ve kamu kreşi ile 657/191 kapsamındaki kamu personeli çocuk bakımevi aynı kuruluş modeli değildir. Her iki yapı da kamu kurumlarıyla bağlantılı olabilir; ancak hizmet amacı, hedef kitle, açılış yöntemi, bina ölçüleri, yaş grupları, personel düzeni, ücret sistemi ve denetim hattı farklı mevzuata dayanır.
Bu ayrım yapılmadan “kamu kreşi”, “belediye kreşi”, “personel kreşi” veya “çocuk bakımevi” adıyla bir kuruluş planlamak doğru değildir. Kuruluşun tabelası veya kurucu kurumun kamu niteliği, uygulanacak mevzuatı tek başına belirlemez. Asıl belirleyici olan; kuruluş kararının hukuki dayanağı, hizmet verilen kişiler, çocuk kabul sistemi, mevcut onaylar ve fiilî işletme modelidir.
Bu rehber, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında açılan belediye ve kamu kreşleri ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 191. maddesine göre açılan kamu personeli çocuk bakımevlerini karar vericinin ihtiyaç duyduğu bütün temel başlıklarda karşılaştırır.
Kamu kreşinin genel kuruluş sürecini incelemek için Kamu Kreşi Nasıl Açılır? 2026 Yönetmeliği ve Şartlar rehberine; faaliyetteki belediye kreşlerinin dönüşümü için Belediye Kreşleri İçin 6 Aylık Uyum Süreci rehberine bakabilirsiniz. Bu sayfanın amacı ise yalnızca hangi kuruluş modelinin hangi mevzuata tabi olduğunu belirlemektir.
Hızlı Cevap
2828 kapsamındaki belediye veya kamu kreşi, kamu kurumu ya da mahalli idarenin sosyal hizmet modeli içinde açtığı kreş ve gündüz bakımevidir. Açılış izin onayı, Aile ve Sosyal Hizmetler il müdürlüğü süreci, onaylı kapasite, kamu hizmeti işletmesi ve düzenli denetim öne çıkar.
657/191 kapsamındaki çocuk bakımevi ise esas olarak kamu kurumunda çalışan memurların 0–6 yaş grubundaki çocuklarına yönelik kurumsal personel hizmetidir. Kuruluş, personelin yazılı talebi ve yönetmelikte belirtilen kurumsal onay hattıyla açılır; çocuk kabulünde kurum memurlarının çocukları esas alınır.
Temel fark: 2828 modeli kamu sosyal hizmeti niteliğindeki kreş ve gündüz bakımevini; 657/191 modeli ise kamu personeline yönelik çocuk bakımevini düzenler.
Karar Vericiler İçin Yönetici Özeti
- 2828 kapsamındaki model, kamu kurumu veya mahalli idarenin sosyal hizmet kuruluşu olarak açtığı kreş ve gündüz bakımevidir.
- 657/191 modeli, esas olarak kurumda çalışan memurların çocuklarına yönelik kamu personeli çocuk bakımevidir.
- 2828 modelinde açılış izin onayı ve il müdürlüğü işlemleri; 657/191 modelinde personelin yazılı talebi, kurumun onayı ve ilgili bakan onayı öne çıkar.
- 11 Temmuz 2026 değişikliğiyle 657/191 çocuk bakımevlerinde temel talep eşiği 30 çocuğa indirildi; 30’dan az yazılı talep bulunması hâlinde de bakımevi açılabilmesine imkân tanındı.
- 657/191 çocuk bakımevlerinde çocuk başına en az 1,5 m² alan ve 4,5 m³ hava hacmi; 2828 hattında uygulanan teknik sistemde kapasiteye esas odalarda çocuk başına en az 2 m² alan ve 6 m³ hava hacmi dikkate alınır.
- Kuruluş adı değil; hukuki dayanak, hedef kitle, kabul sistemi, açılış belgesi ve fiilî uygulama hangi mevzuatın uygulanacağını belirler.
Karar Ağacı: İlk Olarak Hangi Mevzuat Hattı İncelenmeli?
Bu karar ağacı kesin hukuki sonuç üretmez. Kurumun ilk inceleme yönünü belirler; nihai kapsam kararı resmî belgeler ve fiilî hizmet modeli üzerinden verilir.
| İlk Soru | Cevap | İlk İncelenecek Hat |
|---|---|---|
| Hizmet esas olarak kimlerin çocuklarına sunulacak? | Belediye veya kamu kurumunun sosyal hizmet hedef grubuna, bölge sakinlerine ya da halka açık kabul sistemiyle | 2828 kapsamındaki kamu veya belediye kreşi |
| Esas olarak kurumda çalışan memurların çocuklarına | 657/191 kamu personeli çocuk bakımevi | |
| Her iki gruba birlikte veya hedef kitle henüz net değil | Karar verilmeden önce karşılaştırmalı kapsam analizi |
Son doğrulama: Kuruluş kararı → hedef kitle → çocuk kabul yönergesi → açılış/onay belgesi → ücret sistemi → fiilî uygulama.
Önemli kapsam notu: Bu rehber genel bilgilendirme ve kurumsal ön değerlendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kuruluşun tabi olduğu mevzuat; açılış kararı, kurum statüsü, personel rejimi, hizmet verilen hedef grup ve mevcut resmî belgeler birlikte incelenerek belirlenmelidir. Resmî işlem öncesinde kurum hukuk birimi ve ilgili idareyle teyit yapılmalıdır.
İçindekiler
- Temel mevzuat ayrımı nedir?
- Karar ağacı ve ilk mevzuat hattı
- 2828 kapsamındaki kamu ve belediye kreşi nedir?
- 657/191 kamu personeli çocuk bakımevi nedir?
- 11 Temmuz 2026 değişikliği ne getirdi?
- İki modelin temel farkları
- Hedef kitle ve çocuk kabulü
- Açılış ve onay süreci
- Bina ve metrekare farkları
- Yaş grubu, kapasite ve personel farkları
- Ücret, çalışma saati ve kayıt sistemi
- Denetim farkları
- Belediyeler hangi modeli seçmeli?
- Yanlış mevzuat seçiminin sonuçları
- ODH kapsam değerlendirme matrisi
- Temel kurumlar ve mevzuat
2828 ile 657/191 Arasındaki Temel Mevzuat Ayrımı Nedir?
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 191. maddesi aynı ihtiyacı aynı yöntemle düzenlemez.
2828 sayılı Kanun, korunmaya, bakıma veya yardıma ihtiyacı olan kişilere sunulan sosyal hizmetlerin genel hukuk çerçevesini oluşturur. Kamu kurumları ve mahalli idareler tarafından bu kanun kapsamında açılacak kreş ve gündüz bakımevleri, 27 Haziran 2026 tarihli özel kamu yönetmeliği üzerinden açılır ve işletilir.
657 sayılı Kanun’un 191. maddesi ise devlet memurlarının sosyal tesis ihtiyaçları başlığı altında, ihtiyaç bulunan yerlerde memurlar için çocuk bakımevi ve sosyal tesis kurulabilmesine hukuki dayanak verir. Ayrıntılı açılış, bina, çocuk kabulü, ücret ve işletme şartları 87/12197 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Çocuk Bakımevleri Hakkında Yönetmelikte düzenlenir.
Karar cümlesi: Sosyal hizmet modeli olarak daha geniş bir hizmet grubuna sunulan kamu veya belediye kreşi 2828 hattında; esas olarak kurum memurlarının çocuklarına sunulan personel çocuk bakımevi ise 657/191 hattında değerlendirilir.
2828 Kapsamındaki Belediye ve Kamu Kreşi Nedir?
2828 kapsamındaki kamu kreşi; mahalli idare, bakanlık veya başka bir kamu kurumu tarafından sosyal hizmet kuruluşu olarak açılan kreş ve gündüz bakımevidir. Bu model, kurumun yalnız kendi memurlarına sunduğu personel hizmetinden farklıdır.
27 Haziran 2026 tarihli “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa Göre Açılacak Kreş ve Gündüz Bakımevleri Hakkında Yönetmelik”; bu kuruluşların açılış, izin, işleyiş, personel, eğitim, ücret, denetim, dijital kayıt ve kapatma süreçlerini düzenler.
2828 Modelinin Temel Özellikleri
- Açılış izin onayı alınır.
- Aile ve Sosyal Hizmetler il müdürlüğü başvuru ve denetim sürecinde görev alır.
- Bina, kapasite, yaş grubu, personel, eğitim, beslenme ve kayıt hükümlerinde yönetmeliğin yaptığı teknik atıflar uygulanır.
- Onaylı kapasitenin ve yaş grubunun dışında çocuk kabul edilemez.
- Kuruluş, çalışan ve çocuk bilgileri Bakanlık sistemi ile e-Okul kayıtlarında izlenir.
- İdari ve fiziki işleyiş il müdürlüğü; eğitim programı uygulaması Millî Eğitim Bakanlığı tarafından denetlenir.
Önemli: 2828 modelinin mutlaka ücretsiz veya bütün halka koşulsuz açık olması gerekmez. Hedef kitle, kabul kriterleri ve ücret sistemi kurumun hukuki yetkisi, kuruluş modeli ve yetkili organ kararlarıyla birlikte belirlenir. Ancak yapı, yalnız kurum memurlarına yönelik 657/191 personel bakımeviyle karıştırılmamalıdır.
657 Sayılı Kanun’un 191. Maddesine Göre Kamu Personeli Çocuk Bakımevi Nedir?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 191. maddesi, devlet memurları için ihtiyaç bulunan yerlerde çocuk bakımevi ve sosyal tesis kurulabileceğini belirtir. Madde kendi içinde metrekare, grup veya personel sayısı vermez; bu ayrıntıların genel bir yönetmelikle düzenleneceğini söyler.
Bu maddeye dayanılarak yürürlüğe konulan 87/12197 sayılı yönetmelik, devlet memurlarının çocukları için açılacak kamu personeli çocuk bakımevlerinin kuruluş, işleyiş ve denetim esaslarını belirler.
657/191 Modelinin Temel Özellikleri
- Esas hizmet grubu kurumda çalışan memurların 0–6 yaş grubundaki çocuklarıdır.
- Personelin yazılı talebi kuruluş kararının temel unsurlarındandır.
- Yönetmelik, kurumun bağlı veya ilgili olduğu bakanın onayını öngörür.
- Bakımevi kurumun idari ve mali işlerle ilgili birimine bağlı olarak çalışır.
- Çocuk kabulünde kurum memurlarının çocukları esas alınır.
- Ücret her mali yıl başında Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir.
- Çalışma saatleri kural olarak kurumun çalışma saatlerine göre düzenlenir; ihtiyaç hâlinde 7 gün 24 saat çalışan bakımevi açılabilir.
Adlandırma tek başına yeterli değildir: Bir belediye veya kamu kurumu kuruluşuna “personel kreşi” dediği için yapı kendiliğinden 657/191 kapsamına girmez. Kuruluş kararı, onay hattı, kabul edilen çocukların ebeveyn statüsü, ücret sistemi ve fiilî çalışma modeli birlikte doğrulanmalıdır.
11 Temmuz 2026 Tarihli 657/191 Çocuk Bakımevi Değişikliği Ne Getirdi?
11 Temmuz 2026 tarihli ve 33307 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik, kamu personeli çocuk bakımevi modelini önemli ölçüde güncelledi. Bu nedenle internette hâlen bulunan eski “50 çocuk”, “çocuk başına 2 m²” veya “her 10 çocuğa bir WC” bilgileri 657/191 modeli için güncel kabul edilmemelidir.
| Değişen Alan | 11 Temmuz 2026 Sonrası Güncel Düzen | Kurumsal Sonuç |
|---|---|---|
| Talep eşiği | En az 30 çocuk için personelin yazılı talebiyle açılış; 30’dan az yazılı talepte de açılabilme imkânı | Düşük personel sayılı kurumlarda da proje değerlendirilebilir. |
| Bina katı | Müstakil bina veya apartmanın zemin katı ile üçüncü katı geçmeyen diğer katlar | Eski kat bağlantısı yaklaşımı değişmiştir; güvenlik ve kullanım ayrıca incelenir. |
| Çocuk başına alan | En az 1,5 m² | Kapasite hesabı 2828 teknik hattından farklıdır. |
| Hava hacmi | Çocuk başına en az 4,5 m³ | Oda hacmi ayrıca ölçülmelidir. |
| Tuvalet-lavabo | Her 20 çocuk için bir klozet ve bir lavabo | Eski her 10 çocuk şartı güncel değildir. |
| Deprem uygunluğu | Yürürlükteki deprem yönetmeliği ve ilgili mevzuata uygunluk | Teknik bina dosyası güçlendirilmiştir. |
| Yaş grupları | 0–24, 25–48 ve 49–72 ay | Grup ve personel hesabı yeniden kurulmalıdır. |
| Dijital kayıt | Bakanlık bilişim sistemi ve e-Okul kaydı | Kurum içi veriler resmî sistemlerle eşleştirilir. |
| Çalışma modeli | İhtiyaç hâlinde 7 gün 24 saat hizmet | Vardiya ve personel planı ayrıca oluşturulur. |
ODH güncellik notu: 657/191 çocuk bakımevi fizibilitesi yapılırken 11 Temmuz 2026 öncesine ait bina, çocuk sayısı, WC ve grup tabloları kullanılmamalıdır. Karar ve kapasite hesapları güncel konsolide metin üzerinden kurulmalıdır.
2828 Kamu Kreşi ile 657/191 Çocuk Bakımevi Arasındaki Farklar
| Karşılaştırma Alanı | 2828 Kapsamındaki Belediye/Kamu Kreşi | 657/191 Kamu Personeli Çocuk Bakımevi |
|---|---|---|
| Temel amaç | Kamu sosyal hizmeti kapsamında kreş ve gündüz bakımevi hizmeti | Kamu personelinin çocuk bakım ihtiyacını karşılayan kurumsal sosyal tesis |
| Hukuki dayanak | 2828 sayılı Kanun + 27 Haziran 2026 yönetmeliği | 657 sayılı Kanun Madde 191 + 87/12197 sayılı yönetmelik |
| Temel hedef grup | Onaylı kamu hizmet modeli içinde belirlenen çocuklar | Öncelikle kurumda çalışan memurların çocukları |
| Açılış yolu | İl müdürlüğü işlemleri ve açılış izin onayı | Personelin yazılı talebi, kurum kararı ve yönetmelikteki bakan onayı hattı |
| Temel çocuk/talep eşiği | Genel bir 30 çocuk talep eşiği bulunmaz; kapasite bina ve onayla belirlenir. | En az 30 çocuk için yazılı talep; 30’dan az talepte de açılabilme |
| Yaş sistemi | Kreş 0–24 ay, gündüz bakımevi 25–66 ay teknik hattı | 0–24, 25–48 ve 49–72 ay |
| Çocuk başına oda alanı | Kapasiteye esas alanlarda en az 2 m² | En az 1,5 m² |
| Çocuk başına hava | En az 6 m³ | En az 4,5 m³ |
| Bahçe | Çocuk başına en az 1,5 m² teknik standardı | Yönetmelikte aynı kişi başı bahçe formülü yer almaz; güvenli oyun imkânı aranır. |
| Tuvalet-lavabo | Her 20 çocuk için bir tuvalet ve bir lavabo | Her 20 çocuk için bir klozet ve bir lavabo |
| Ücret | Kamu kurumu veya mahalli idarenin yetkili organı tarafından ilgili hükümler çerçevesinde belirlenir. | Her mali yıl başında Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir. |
| Çalışma saati | Kuruluşun onaylı hizmet ve işletme modeline göre belirlenir. | Kurum mesaisinden yarım saat önce başlar, yarım saat sonra biter; ihtiyaç hâlinde 7/24 olabilir. |
| Denetim | İl müdürlüğü ve gerektiğinde Bakanlık; eğitim yönünden MEB | Mevzuata uygunluk Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı; eğitim yönünden MEB |
| Dijital kayıt | Bakanlık sistemi ve e-Okul | Bakanlık sistemi ve e-Okul |
Kurumunuzun hangi mevzuat hattında ilerlemesi gerektiği hâlâ net değil mi? Kuruluş kararı, hedef kitle, kabul sistemi ve mevcut onayları tek dosya üzerinden karşılaştırın.
Hedef Kitle ve Çocuk Kabulü Nasıl Farklılaşır?
2828 Modelinde Çocuk Kabulü
2828 kapsamındaki kuruluşun çocuk kabul sistemi, onaylı hizmet modeli ve yetkili kamu kurumunun kararları içinde kurulur. Belediye veya kamu kurumu; hizmet bölgesi, yaş grubu, kapasite, sosyal destek öncelikleri ve ücret modelini hukuki yetkisi çerçevesinde tanımlar.
Bu modelin temel özelliği, yalnızca kurum memuru olma şartına bağlı bir personel tesisi olmamasıdır. Ancak bu durum her 2828 kuruluşunun herkese sınırsız açık olduğu anlamına da gelmez. Kabul kriterleri yazılı, nesnel ve onaylı kuruluş modeliyle uyumlu olmalıdır.
657/191 Modelinde Çocuk Kabulü
657/191 çocuk bakımevine, yazılı başvurusu bulunan kurum memurlarının çocukları kabul edilir. Aynı kurumda çalışan anne ve babanın çocuğuna öncelik verilir. Anne ve baba farklı kurumlarda çalışıyorsa kural olarak annenin çalıştığı kurumun bakımevi esas alınır; orada bakımevi bulunmaması hâlinde babanın kurumu değerlendirilir.
Başvuru sayısı kapasiteyi aşarsa kurumda geçen hizmet süresine göre sıralama yapılır; eşitlik hâlinde kura uygulanır.
Kamu Personeli Olmayan Çocuklar 657/191 Bakımevine Kabul Edilebilir mi?
657/191 modelinin ana hedefi kurum memurlarının çocuklarıdır. Yönetmelik, kapasitenin yüzde 20 oranında boş kalması hâlinde diğer kurum personelinin çocuklarının da hizmetten yararlandırılabilmesine imkân verir. Bu hüküm, kuruluşun genel halka açık ticari veya sosyal hizmet kreşine dönüşmesi anlamına gelmez.
Kritik sınır: 657/191 bakımevinin fiilen sürekli biçimde kurum personeli dışındaki geniş bir kitleye hizmet vermesi, kuruluş modelinin ve hukuki dayanağın yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir.
Açılış ve Onay Süreci Nasıl Farklılaşır?
2828 Kamu veya Belediye Kreşinde Açılış
2828 kapsamındaki kuruluşta bina, teknik belgeler, kapasite, yaş grubu, personel ve işletme sistemi açılış dosyası içinde değerlendirilir. İl müdürlüğü süreci, yerinde inceleme ve açılış izin onayı tamamlanmadan çocuk kabulüne başlanamaz.
Bu modelde açılış, yalnız kurum içi karar ile tamamlanmaz. Kamu kurumunun kurucu işlevini yürüten yetkili birimi ile Aile ve Sosyal Hizmetler idaresinin açılış-onay sistemi birlikte işler.
657/191 Çocuk Bakımevinde Açılış
Güncel yönetmeliğe göre bakımevi; kurumda çalışan memurların 0–6 yaş grubundaki en az 30 çocuğu için personelin yazılı talebi üzerine, kurumun bağlı veya ilgili olduğu bakanın onayıyla ve kurumun idari-mali işlerden sorumlu birimine bağlı olarak açılır. Yazılı talep 30’dan az olsa da bakımevi açılabilir.
Kurum, açılan bakımevine ilişkin bilgi ve belgeleri en geç 30 gün içinde Millî Eğitim Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına raporlar. Bakımevi ayrıca Bakanlık bilişim sistemi ve e-Okul sistemine işlenir.
Belediyeler açısından: 657/191 modeli düşünülüyorsa belediyenin personel rejimi, kuruluş kararı ve yönetmelikteki onay zincirinin kurum hukuk birimi tarafından açık biçimde çözülmesi gerekir. “Belediye personeline hizmet verecek” ifadesi tek başına açılış usulünü tamamlamaz.
2828 ve 657/191 Bina ve Metrekare Şartları Nasıl Farklılaşır?
İki model arasındaki en somut farklardan biri kapasiteye esas bina ölçüleridir. Aynı oda, iki farklı mevzuat hattında farklı teorik kapasite sonucu verebilir.
| Bina Kriteri | 2828 Kamu/Belediye Kreşi Teknik Hattı | 657/191 Personel Çocuk Bakımevi |
|---|---|---|
| Çocuk başına oda alanı | En az 2 m² | En az 1,5 m² |
| Çocuk başına hava hacmi | En az 6 m³ | En az 4,5 m³ |
| Bahçe | Çocuk başına en az 1,5 m² | Çocukların güvenle oyun oynayabileceği elverişli çevre aranır; aynı kişi başı bahçe formülü yazılı değildir. |
| WC ve lavabo | Her 20 çocuk için 1 tuvalet ve 1 lavabo | Her 20 çocuk için 1 klozet ve 1 lavabo |
| Kat kullanımı | Zemin kat veya zeminle bağlantılı üst katlar teknik hattı | Müstakil bina veya apartmanda üçüncü katı geçmeyen katlar |
| Deprem uygunluğu | Teknik bina ve dayanıklılık dosyası içinde değerlendirilir. | Yürürlükteki deprem yönetmeliğine ve ilgili mevzuata uygunluk açıkça aranır. |
| 0–24 ay özel alanları | Uyku, oyun-emekleme, alt değiştirme ve bakım düzeni | Emzirme, emekleme ve bez değiştirme için ayrı bölümler |
Aynı Oda İki Modelde Kaç Çocuk Kapasite Verir?
Net alanı 30 m² olan bir odada yalnız alan formülüne bakıldığında:
- 2828 teknik hattı: 30 ÷ 2 = 15 çocuk
- 657/191 hattı: 30 ÷ 1,5 = 20 çocuk
Ancak bu sonuç nihai kapasite değildir. Hava hacmi, yaş grubu, grup üst sınırı, WC-lavabo, personel ve diğer zorunlu alanlar ayrıca değerlendirilir. Kapasite, bütün kriterler içinde en düşük sınırı veren unsura göre belirlenmelidir.
ODH bina ilkesi: Bir bina 657/191 modelinde belirli kapasiteyi sağlayabilirken 2828 modelinde aynı kapasiteyi sağlamayabilir. Bu nedenle mevzuat kapsamı belirlenmeden bina seçimi veya tadilat projesi kesinleştirilmemelidir.
Aynı bina iki mevzuat modelinde farklı kapasite üretebilir. Bina kiralama, tahsis veya tadilat kararı verilmeden önce 2828 ve 657/191 ölçülerine göre karşılaştırmalı alan ve kapasite hesabı yapılmalıdır.
Yaş Grubu, Kapasite ve Personel Sistemi Nasıl Değişir?
2828 Kamu ve Belediye Kreşi Yaş Grupları
2828 kamu yönetmeliğinin teknik atıf yaptığı güncel özel kreş sisteminde temel hizmet ayrımı şöyledir:
| Yaş Grubu | Azami Grup Büyüklüğü | Asgari Grup Personeli |
|---|---|---|
| 0–24 ay | 10 çocuk | 1 grup sorumlusu + en az 1 çocuk bakıcısı |
| 25–66 ay | 20 çocuk | En az 1 grup sorumlusu + 1 çocuk bakıcısı |
657/191 Kamu Personeli Çocuk Bakımevi Yaş Grupları
| Yaş Grubu | Azami Grup Büyüklüğü | Asgari Grup Personeli |
|---|---|---|
| 0–24 ay | 10 çocuk | Her grup için 1 çocuk gelişimcisi/eğitimcisi + 1 çocuk bakıcısı |
| 25–48 ay | 20 çocuk | Her grup için 1 çocuk gelişimcisi/eğitimcisi |
| 49–72 ay | 20 çocuk | Her grup için 1 çocuk gelişimcisi/eğitimcisi |
| 25–48 ve 49–72 ay grupları | Grup başına azami 20 çocuk | Her iki grup için toplam en az 1 çocuk bakıcısı |
657/191 bakımevinde ayrıca müdür, çocuk gelişimcisi veya çocuk eğitimcisi, hemşire ya da sağlık memuru ile yeterli sayıda memur ve hizmetli görevlendirilir; kurum tabibinden de yararlanılır.
Yaş sınırı farkı: 2828 teknik hattında gündüz bakımevi hizmeti 66 aya kadar; 657/191 çocuk bakımevi modeli 72 aya kadar düzenlenmiştir. Çocuğun yaş sınırı ve okul kaydı, kuruluş kapsamı belirlenirken ayrıca kontrol edilmelidir.
Ücret, Çalışma Saati ve Dijital Kayıt Sistemi Nasıl Farklılaşır?
Ücret Kararı
2828 kapsamındaki kamu kuruluşunda ücret bağlı olunan kamu kurum veya kuruluşunca; mahalli idarelerde hizmetten ücret alınıp alınmayacağı ve ücret tutarı ilgili yetkili mahalli idare organınca belirlenir.
657/191 çocuk bakımevinde her çocuk için alınacak aylık ücret, her mali yıl başında Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir. Beslenme ve eğitim giderleri ücret hesabında dikkate alınır. Yönetmelikte ayrıca aylık ücret dışında kira, ısıtma, aydınlatma, personel ve demirbaş giderleri için ek ücret alınamayacağı düzenlenir.
Çalışma Saatleri
2828 modelinde çalışma düzeni kuruluşun onaylı hizmet modeli, günlük programı ve kamu kurumunun işletme kararı içinde planlanır.
657/191 modelinde bakımevi, kural olarak kurumun çalışma saatinin başlamasından yarım saat önce açılır ve çalışma saatinin bitiminden yarım saat sonra kapanır. 11 Temmuz 2026 değişikliğiyle ihtiyaç bulunması hâlinde 7 gün 24 saat esasına göre çalışan bakımevi açılabilmesi de mümkün hâle gelmiştir.
Bakanlık Sistemi ve e-Okul
Her iki modelde de kuruluş, çocuk ve personel verilerinin ilgili Bakanlık bilişim sistemi ve e-Okul kayıtlarıyla uyumlu olması gerekir. Ancak sistemde aynı alanların bulunması, iki kuruluş modelinin hukuken aynı olduğu anlamına gelmez.
2828 ve 657/191 Denetim Sistemleri Nasıl Farklılaşır?
2828 kapsamındaki kamu kreş ve gündüz bakımevleri, vali onayıyla Aile ve Sosyal Hizmetler il müdürlüğü tarafından yılda en az bir kez denetlenir. Bakanlık gerekli gördüğünde ayrıca denetim yapabilir. Eğitim programının uygulanması Millî Eğitim Bakanlığınca denetlenir.
657/191 çocuk bakımevlerinin yönetmelik esaslarına uygunluğu Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı; eğitim faaliyetleri ise Millî Eğitim Bakanlığı tarafından denetlenir. Bakanlıklara bildirilmeyen veya denetimde uygun olmadığı belirlenen kuruluşlar, işlem yapılmak üzere ilgili kurumuna bildirilir.
| Denetim Alanı | 2828 Modeli | 657/191 Modeli |
|---|---|---|
| Fiziksel ve idari uygunluk | İl müdürlüğü ve gerektiğinde Bakanlık | Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı |
| Eğitim programı | Millî Eğitim Bakanlığı | Millî Eğitim Bakanlığı |
| Düzenli denetim sıklığı | Yılda en az bir kez il müdürlüğü denetimi | Yönetmelikte aynı yıllık sıklık cümlesi bulunmaz. |
| Aykırılık sonucu | Düzeltme süresi, çocuk kabulünün durması ve şartlarına göre kapatma | Uygunsuzluk ilgili kuruma bildirilir ve kurum işlemi yürütür. |
Belediye Kreşi 2828 mi, 657/191 mi Olmalı?
Bu sorunun cevabı “belediyeler her zaman 2828’e tabidir” veya “personel içinse otomatik 657/191’dir” şeklinde verilmemelidir. Kuruluşun amaç ve uygulaması birlikte değerlendirilmelidir.
| Karar Sorusu | 2828 Modeline Yaklaştıran Durum | 657/191 Modeline Yaklaştıran Durum |
|---|---|---|
| Kimlere hizmet verilecek? | Belediye hizmet grubu, bölge sakinleri veya sosyal hizmet hedef kitlesi | Esas olarak belediye/kamu kurumu memurlarının çocukları |
| Kuruluşun amacı nedir? | Yerel sosyal hizmet ve çocuk bakım kapasitesi oluşturmak | Personelin iş-aile dengesini destekleyen kurum içi sosyal tesis |
| Kabul sistemi nasıl işleyecek? | Kurumun onaylı sosyal hizmet ve başvuru kriterleri | Memur başvurusu, hizmet süresi sıralaması ve kurum önceliği |
| Ücret kim tarafından belirlenecek? | Yetkili kamu kurumu veya mahalli idare organı | Hazine ve Maliye Bakanlığı sistemi |
| Açılış hangi dosyayla yapılacak? | İl müdürlüğü ve açılış izin onayı dosyası | 657/191 yönetmeliğindeki kurum ve bakan onayı hattı |
Belediye Personel Kreşi Halka Açılırsa Ne Olur?
657/191 çocuk bakımevi, esas olarak kurum memurlarının çocukları için düzenlenmiştir. Diğer kurum personelinin çocukları yalnız yönetmelikteki boş kapasite imkânı içinde kabul edilebilir. Kuruluşun sürekli ve ağırlıklı olarak belediye personeli dışındaki halka hizmet vermesi planlanıyorsa, 2828 kapsamındaki kamu sosyal hizmet modeli ayrıca değerlendirilmelidir.
2828 ve 657/191 Hizmetleri Aynı Binada Yürütülebilir mi?
İki ayrı mevzuat modelinin tek bina içinde birlikte yürütülmesi, yalnız fiziksel alan bölünmesiyle çözülemez. Ayrı kuruluş kararları, onaylar, kapasite, çocuk kayıtları, personel, ücret, muhasebe ve denetim düzenleri gerekebilir. Bu nedenle ortak bina modeli, ilgili idarelerin yazılı görüşü ve ayrı uygunluk analizi olmadan kurulmalıdır şeklinde değerlendirilemez.
ODH karar ilkesi: Önce hizmet modeli seçilmez; önce hedef kitle, kurumsal amaç, bina, personel ve bütçe verileri toplanır. Uygun mevzuat modeli bu kanıtlara göre belirlenir.
Yanlış Mevzuat Kapsamı Seçilirse Ne Olur?
Yanlış mevzuat seçimi yalnız başvuru dilekçesinin yanlış hazırlanması değildir. Bütün proje sistemini etkiler.
| Yanlış Karar Alanı | Ortaya Çıkabilecek Sonuç |
|---|---|
| Hedef kitle | Mevzuatın izin vermediği çocuk kabul modeli kurulabilir. |
| Açılış onayı | Yanlış kuruma veya yanlış işlem hattına başvuru yapılabilir. |
| Bina | Kat, alan, hacim ve bahçe hesabı yanlış standarda göre hazırlanabilir. |
| Kapasite | Onaylanamayacak veya gereğinden düşük kapasite hesaplanabilir. |
| Personel | Yanlış grup ve görev yapısı oluşturulabilir. |
| Ücret | Yetkisiz veya mevzuata aykırı ücret kararı alınabilir. |
| Dijital kayıt | Kuruluş türü, çocuk ve personel verileri resmî sistemlerde yanlış işlenebilir. |
| Denetim | Belge eksikliği, uygunsuz çocuk kabulü veya izinsiz faaliyet riski doğabilir. |
En pahalı hata: Mevzuat kapsamı belirlenmeden bina seçmek ve tadilata başlamaktır. Alan ölçüsü, yaş sınırı ve işletme modeli sonradan değiştiğinde yapılan yatırımın önemli bölümü yeniden düzenlenmek zorunda kalabilir.
ODH 2828–657/191 Mevzuat Kapsam Değerlendirme Matrisi
Okul Danışmanlığı Hizmetleri, kamu veya belediye çocuk bakım projesinde kapsam kararını yalnız kurumun kullandığı ada göre vermez. Kuruluşun hukuki belgeleri ile fiilî hizmet modeli birlikte incelenir.
| İnceleme Alanı | Kontrol Edilen Kanıt | Kuruma Sunulan Çıktı |
|---|---|---|
| Kurumsal amaç | Stratejik plan, meclis/üst yönetim kararı, hizmet gerekçesi | Kuruluş amacı değerlendirmesi |
| Hukuki dayanak | Kanun, yönetmelik, açılış kararı ve mevcut izinler | 2828–657/191 kapsam görüş matrisi |
| Hedef kitle | Başvuru şartları, çocuk listesi, ebeveyn çalışma statüsü | Hizmet grubu uygunluk analizi |
| Açılış yolu | Yetkili birim, onay mercii ve resmî yazışmalar | Başvuru ve onay akışı |
| Bina | Proje, alan, hacim, kat, bahçe ve WC düzeni | Model bazlı bina uygunluk raporu |
| Kapasite | Yaş grubu, alan, hacim ve grup sınırları | İki mevzuata göre karşılaştırmalı kapasite tablosu |
| Personel | Görev, nitelik, grup ve vardiya yapısı | Kadro ve görev matrisi |
| Ücret ve bütçe | Yetkili karar, tahsilat ve gider modeli | Mali model uygunluk özeti |
| Fiilî uygulama | Günlük hizmet, çocuk kabulü, kayıt ve çalışma saatleri | Belge–uygulama fark raporu |
| Karar | Bütün kanıtların birlikte değerlendirilmesi | Önerilen mevzuat modeli ve işlem yol haritası |
Kurumsal çıktı: Çalışmanın sonunda yalnız “2828 uygundur” veya “657/191 uygundur” denmez. Kararın hangi belge ve fiilî veriye dayandığı, bina ve bütçeye etkisi, gereken onaylar ve sonraki işlemler raporlanır.
İndirilebilir Kurum İçi Ön Değerlendirme Formu
Kurum İçi Çalışma Dokümanı
2828–657/191 Kuruluş Modeli Ön Değerlendirme Formu
Kurumun amacı, hedef kitlesi, mevcut kararları, bina bilgileri, personel modeli ve ücret sistemini tek dosyada toplamak için hazırlanmıştır.
- Hukuk, sosyal hizmetler, insan kaynakları ve teknik birimler birlikte doldurabilir.
- Eksik belge ve belirsiz karar alanlarını görünür hâle getirir.
- Kesin mevzuat kararı üretmez; uzman incelemesine hazırlık sağlar.
PDF formatı • Kurum içi kullanım • Uzman incelemesine hazırlık
2828–657/191 Kapsam Kontrol Listesi
- Kuruluşun sosyal hizmet mi, personel sosyal tesisi mi olacağı açık mı?
- Hizmet yalnız kurum memurlarının çocuklarına mı sunulacak?
- Personelin yazılı talep sayısı belirlendi mi?
- Kuruluş kararının hukuki dayanağı yazılı mı?
- Açılış için yetkili kurum ve onay zinciri doğrulandı mı?
- Çocuk kabul kriterleri yazılı ve mevzuatla uyumlu mu?
- Bina iki mevzuatın alan ve hacim şartlarına göre ayrı ayrı ölçüldü mü?
- Bahçe, kat ve WC-lavabo şartları doğru modele göre değerlendirildi mi?
- Yaş grupları ve azami grup büyüklükleri doğru mu?
- Personel kadrosu seçilen mevzuata göre hesaplandı mı?
- Ücreti belirleyecek yetkili organ doğru mu?
- Çalışma saatleri ve varsa 7/24 hizmet ihtiyacı planlandı mı?
- Bakanlık sistemi ve e-Okul kayıt yöntemi belirlendi mi?
- Mevcut kuruluşta belge ile fiilî uygulama karşılaştırıldı mı?
- Kapsam kararı kurum hukuk birimi ve ilgili idareyle teyit edildi mi?
Bu Rehberde Ele Alınan Temel Kurumlar ve Mevzuat
| Entity | Bu Yazıdaki Rolü |
|---|---|
| 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu | Kamu sosyal hizmet kuruluşlarının temel kanuni çerçevesi |
| 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 191 | Devlet memurları için çocuk bakımevi ve sosyal tesis kurulmasının dayanağı |
| 27 Haziran 2026 Kamu Kreş ve Gündüz Bakımevleri Yönetmeliği | 2828 kapsamındaki kamu ve mahalli idare kuruluşlarının açılış ve işletme düzeni |
| 87/12197 sayılı Çocuk Bakımevleri Yönetmeliği | 657/191 kamu personeli çocuk bakımevinin kuruluş ve işletme düzeni |
| 11 Temmuz 2026 değişikliği | 657/191 modelinin talep, bina, grup, ücret, çalışma ve kayıt hükümlerini güncelleyen düzenleme |
| Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı | Mevzuat, kayıt ve denetim sistemi |
| Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü | 2828 modelinde başvuru, yerinde inceleme ve düzenli denetim |
| Millî Eğitim Bakanlığı | Eğitim programlarının denetimi ve e-Okul sistemi |
| Hazine ve Maliye Bakanlığı | 657/191 çocuk bakımevi ücretinin belirlenmesi |
| Belediye ve mahalli idare | 2828 sosyal hizmeti veya şartlarına göre 657/191 personel hizmeti planlayabilecek kamu yapısı |
| Okul Danışmanlığı Hizmetleri | Mevzuat kapsamı, bina, kapasite, personel ve işlem yolunu karşılaştıran uzman kuruluş |
| Yusuf Yılmaz | Kreş yatırımı, prosedür, bina uygunluğu ve işletme sistemi alanında içerik yazarı ve danışman |
Sonuç: Kamuya Ait Olmak, Aynı Mevzuata Tabi Olmak Demek Değildir
2828 kapsamındaki belediye ve kamu kreşi ile 657/191 kapsamındaki kamu personeli çocuk bakımevi, dışarıdan benzer görünse de aynı hukuki model değildir.
2828 modeli, kamu veya mahalli idarenin sosyal hizmet kuruluşu olarak açtığı kreş ve gündüz bakımevini; 657/191 modeli ise esas olarak kamu kurumunda çalışan memurların çocuklarına yönelik personel çocuk bakımevini düzenler.
Bu ayrım; açılış onayından çocuk kabulüne, binanın metrekaresinden yaş sınırına, personel hesabından ücret kararına kadar bütün proje yapısını değiştirir.
Doğru soru “Kamu kurumu kreş açabilir mi?” değildir. Doğru soru, “Kurum hangi hedef kitleye, hangi hukuki dayanakla ve hangi işletme modeliyle hizmet verecek?” sorusudur.
Kapsam kararı verilmeden bina seçilmemeli, kapasite hesaplanmamalı, tadilat başlatılmamalı ve çocuk kabul sistemi ilan edilmemelidir.
İlgili Rehberler
- Kamu Kreşi Nasıl Açılır? 2026 Yönetmeliği ve Şartlar
- Belediye Kreşleri İçin 6 Aylık Uyum Süreci
- Kamu, Belediye ve Kurumsal Yapılar İçin Çözümler
- Kreş ve Anaokulu Prosedür Danışmanlığı
Yusuf Yılmaz Notu
Bu rehber, Yusuf Yılmaz‘ın Okul Danışmanlığı Hizmetleri bünyesinde kamu ve özel kreş yatırımı, bina uygunluğu, fizibilite, prosedür, kapasite, personel ve işletme sistemi alanlarında geliştirdiği saha yaklaşımı dikkate alınarak hazırlanmıştır.
ODH, mevzuat kapsamını yalnız kuruluşun adına veya tek bir kanun maddesine göre belirlemez. Kurumsal karar, hedef kitle, kabul sistemi, bina, personel, ücret ve fiilî uygulama aynı değerlendirme içinde karşılaştırılır.
Kaynak ve Mevzuat
- Resmî Gazete — 27 Haziran 2026 Kamu Kreş ve Gündüz Bakımevleri Yönetmeliği
- Resmî Gazete — 11 Temmuz 2026 Çocuk Bakımevleri Yönetmeliği Değişikliği
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı — 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı — 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı — Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri Teknik Yönetmeliği
Sık Sorulan Sorular
2828 kamu kreşi ile 657/191 çocuk bakımevi arasındaki temel fark nedir?
2828 modeli kamu veya mahalli idarenin sosyal hizmet kuruluşu olarak açtığı kreş ve gündüz bakımevini; 657/191 modeli ise esas olarak kamu kurumunda çalışan memurların çocuklarına yönelik personel çocuk bakımevini düzenler. Açılış, hedef kitle, bina, kapasite, ücret ve denetim hükümleri farklıdır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 191. maddesi neyi düzenler?
İhtiyaç bulunan yerlerde devlet memurları için çocuk bakımevi ve sosyal tesis kurulabilmesinin hukuki dayanağını oluşturur. Ayrıntılı kuruluş ve işletme şartları 87/12197 sayılı yönetmelikle belirlenir.
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında kamu kreşi nedir?
Kamu kurumu veya mahalli idare tarafından sosyal hizmet kuruluşu olarak açılan kreş ve gündüz bakımevidir. 27 Haziran 2026 tarihli kamu yönetmeliğinin açılış, izin, işletme ve denetim hükümlerine tabidir.
Belediye kreşi 2828 mi 657/191 mi olmalıdır?
Hizmetin hedef kitlesine ve hukuki kuruluş modeline göre belirlenir. Halka veya belediyenin sosyal hizmet hedef grubuna sunulan model 2828 hattına; esas olarak belediye memurlarının çocuklarına sunulan personel hizmeti 657/191 hattına yaklaşır. Nihai karar belgeler üzerinden verilmelidir.
657/191 çocuk bakımevi açmak için en az kaç çocuk gerekir?
11 Temmuz 2026 değişikliğine göre en az 30 çocuk için personelin yazılı talebiyle bakımevi açılır. Yazılı talebin 30’dan az olması hâlinde de çocuk bakımevi açılabilmesine imkân tanınmıştır.
657/191 çocuk bakımevinde çocuk başına kaç metrekare gerekir?
Çocuk başına en az 1,5 m² alan ve 4,5 m³ hava hacmi gerekir. Bu ölçüler 11 Temmuz 2026 değişikliğiyle güncellenmiştir.
2828 kamu kreşinde çocuk başına kaç metrekare gerekir?
Kapasiteye esas odalarda çocuk başına en az 2 m² alan ve 6 m³ hava hacmi dikkate alınır. Bahçede ise çocuk başına en az 1,5 m² alan standardı bulunur.
Personel kreşi adı kullanmak kuruluşu otomatik olarak 657/191 kapsamına sokar mı?
Hayır. Hukuki dayanak, açılış kararı, onay zinciri, çocuk kabulü, ebeveynlerin çalışma statüsü, ücret ve fiilî işletme modeli birlikte incelenmelidir.
657/191 çocuk bakımevine kurum personeli olmayan çocuklar alınabilir mi?
Modelin ana hedefi kurum memurlarının çocuklarıdır. Kapasitenin yüzde 20 oranında boş kalması hâlinde diğer kurum personelinin çocukları, kurumların belirlediği usulle hizmetten yararlanabilir. Bu hüküm genel halka açık kabul anlamına gelmez.
657/191 çocuk bakımevi 24 saat açık olabilir mi?
Evet. 11 Temmuz 2026 değişikliğine göre ihtiyaç bulunması hâlinde 7 gün 24 saat esasına göre çalışan çocuk bakımevleri açılabilir.
2828 ve 657/191 çocuk bakım hizmetleri aynı binada verilebilir mi?
Bu model otomatik olarak uygun kabul edilemez. İki mevzuat için ayrı kuruluş kararı, onay, alan, kapasite, personel, kayıt, ücret ve denetim düzenleri gerekebilir. İlgili idarelerin yazılı görüşü alınmadan ortak yapı kurulmalıdır şeklinde karar verilmemelidir.
Yanlış mevzuat seçilirse hangi sorunlar ortaya çıkar?
Açılış onayı, çocuk kabulü, bina ölçüsü, kapasite, yaş grubu, personel, ücret ve dijital kayıtlar yanlış sistem üzerinden kurulabilir. Bu durum tadilat maliyeti, onay gecikmesi ve denetim riski oluşturur.
Kurumunuz İçin Doğru Mevzuat Modelini Belirleyelim
Belediye veya kamu kurumu adına planlanan çocuk bakım hizmetinin 2828 kapsamında kamu kreşi mi, 657/191 kapsamında personel çocuk bakımevi mi olması gerektiğini; hedef kitle, kuruluş kararı, bina, kapasite, personel ve ücret sistemi üzerinden birlikte değerlendirelim.
Kurumsal ön değerlendirme sonunda:
- 2828–657/191 kapsam değerlendirme matrisi
- Uygulanacak açılış ve onay yolu
- İki modele göre bina ve kapasite karşılaştırması
- Personel, ücret ve kayıt sistemi farkları
- Önerilen işlem sırası ve karar özeti
